İran ile bir savaş, küresel enerji piyasalarında uzun süreli bir krize yol açabilir
ABD ve İsrail’in İran’la gireceği bir savaş, çatışma kısa sürede sona erse bile, tedarikçilerin tesislerdeki hasar, lojistik aksaklıklar ve nakliyeyle ilgili artan risklerle uğraşmak zorunda kalması nedeniyle, dünya çapındaki tüketiciler ve işletmelerin birkaç hafta veya ay boyunca daha yüksek yakıt fiyatlarıyla başa çıkmak zorunda kalmasına neden olabilir.
JP Morgan analistleri araştırma raporunda, “Piyasa, salt jeopolitik risklerin fiyatlandırılmasından somut operasyonel aksaklıklarla başa çıkma aşamasına geçiyor; zira rafinerilerin kapatılması ve ihracat kısıtlamaları, ham petrol işleme süreçlerini ve bölgesel tedarik akışlarını etkilemeye başladı” dedi.
Çatışma, Tahran’ın kendi kıyıları ile Umman arasındaki stratejik Hürmüz Boğazı’nda gemilere ve bölge genelindeki enerji altyapısına saldırması nedeniyle, dünya petrol ve doğal gaz arzının yaklaşık beşte birinin askıya alınmasına yol açtı.
Savaşın başlangıcından bu yana dünya petrol fiyatları %25’in üzerinde artış gösterdi ve bu durum dünya çapında tüketiciler için yakıt fiyatlarının yükselmesine neden oldu.
Savaşın hızlı bir şekilde sona ermesi piyasaları sakinleştirecektir. Ancak, altyapı ve deniz taşımacılığındaki hasarın boyutuna bağlı olarak, arz ve fiyatların savaş öncesi seviyelere dönmesi haftalar ya da aylar sürebilir.
Enerji tedarikiyle ilgili en önemli soru, Hürmüz Boğazı’nın deniz trafiği için ne zaman ve nasıl yeniden güvenli hale geleceğidir. Trump, tankerlere deniz eskortu teklif etti ve bölgedeki gemilere sigorta desteği sözü verdi. Ancak istihbarat ve askeri kaynaklara göre İran, aylarca gemilere drone saldırıları düzenleme kapasitesine sahip olduğu için denizlerde güvenliği sağlamak zor olabilir.
Bu aksaklıklar Rusya’ya harekete geçme fırsatı verdi. ABD, Orta Doğu’dan gelen kaybedilen tedarikleri telafi etmek amacıyla Hint rafinerilerine Rus petrolü alımında 30 günlük bir muafiyet tanıdığından, Rus petrol fiyatları yükseldi. Washington, gümrük vergisi uygulama tehdidiyle Hindistan’a Rus petrol ithalatını kısıtlaması için baskı uyguluyordu.
Źródło: reuters.com